Bouwsteen 3: Het werk organiseren

De arbeidsmarkt blijft krap, ook in de zorg. Door de sterke vergrijzing zien we dat in Nederland minder werkenden jongeren beschikbaar zijn. Dit heeft ook een direct effect op het aantal beschikbare zorgmedewerkers. Om die reden is het belangrijk om naast het toepassen van hulpmiddelen uit de (zorg)technologie en digitalisering, ook anders te kijken naar teamsamenstelling, kennisinzet en samenwerking. Zo maken we bijvoorbeeld samen met zorgmedewerkers en cliëntenraden duidelijke afspraken over zeggenschap binnen het werk, wat bijdraagt aan werkplezier én aan een prettige en veilige leefomgeving voor cliënten.

Ook stemmen we zorg af met andere organisaties in de buurt. Denk aan afspraken over beschikbaarheid, inzet en bereikbaarheid van zorg en welzijn. Deze ontwikkelingen zijn onderdeel van ons plan voor ‘Duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers’. Door te investeren in duurzame inzetbaarheid blijven we vernieuwen, voelen medewerkers zich goed en sterk in hun werk én blijft Careaz een prettige werkgever. Zo kunnen we ook in de toekomst goede en duurzame zorg blijven bieden aan ouderen in onze regio’s.

Vanuit duurzaam werkgeverschap onderzochten we in 2025 welke mogelijkheden er zijn voor een passende functiemix, ook naar de toekomst toe. Samen met managers en HR organiseerden we een eerste gezamenlijke beeldvorming. Dit betekent dat we vanuit onze visie op Ouderenzorg van NU en onze veranderende cliëntsamenstelling, kijken naar welke kennis, talenten en taken in teams nodig zijn én hoe medewerkers zo goed mogelijk kunnen worden ingezet.

Een goede functiemix hangt nauw samen met de deskundigheidsmix in de teams. Vooral voor cliënten met complexe of kwetsbare zorgvragen is het belangrijk dat de juiste expertise beschikbaar is. Een passende deskundigheidsmix sluit aan op de zorgbehoefte en is gebaseerd op drie uitgangspunten: signaleren wat iemand nodig heeft, beschikbaarheid van de juiste kennis en goede samenwerking. Bij onverwachte of ingewikkelde medische situaties is er een zorgmedewerker beschikbaar die beoordeelt wat nodig is en wie moet worden ingeschakeld.

Vanuit duurzaam werkgeverschap werken we verder aan onder meer de volgende doelen:

1. Duurzaam anders werken samen met cliënten
We bouwen voort op de eerste stappen in 2025 en de resultaten uit de eerste pilots. In 2026 concretiseren we de visie op Duurzaam anders werken. Vanuit deze visie bepalen we samen met de (zorg)medewerkers en cliëntenraad, welke functiemix (gebaseerd op deskundigheid, roosters en taken) het beste past bij de zorgvragen van de toekomst.

2. Duurzame inzetbaarheid van medewerkers
We werken ons afwegingskader Duurzame inzetbaarheid verder uit volgens de CAO-richtlijn. Hierbij betrekken we medewerkers actief, zodat het goed aansluit bij de praktijk. Het afwegingskader helpt medewerkers en leidinggevenden om in gesprek te gaan over gezond en vitaal blijven werken tot aan de AOW-leeftijd. We ontwikkelen het afwegingskader samen met medewerkers, zodat het goed aansluit bij de praktijk. Daarnaast stimuleren we actief de onderwerpen vitaliteit en gezondheid. Daarom blijft het vitaliteitsprogramma ‘Lekker in je vel’ ook in 2026 actief. Specifieke onderwerpen waar we dit jaar aandacht aan geven zijn thema’s die voor medewerkers belangrijk zijn, zoals overgangsklachten en een goede nachtrust.

3. Flexibel werken
Met een afnemende arbeidsmarkt willen we talenten van medewerkers zo optimaal mogelijk inzetten om het beschikbare arbeidspotentieel beter te benutten, zowel binnen Careaz als in de regio. We onderzoeken daarom hoe medewerkers makkelijker kunnen wisselen tussen Zorg Thuis (werken in de wijk) en Wonen met Zorg (werken op locatie) en tussen de verschillende regio’s. Regionaal gaan we in 2026 als VVT-organisatie werken aan een bredere samenwerking. Begin 2026 zal de oprichting van de coöperatie Zorg voor Mekaar een feit zijn. In deze coöperatie werken zorgorganisaties samen en kunnen medewerkers o.a. organisatie-overstijgend werken en uiteindelijk opgeleid worden.

4. Veilig werken
Elke medewerker moet zich veilig voelen op het werk. In 2026 evalueren we het beleid dat onder meer gaat over psychologische veiligheid en het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag. We toetsen of het huidige beleid volledig is, voldoende steun biedt en welke stappen eventueel nog nodig zijn om elke werkplek veilig en prettig te houden.

In 2025 werkten we aan een zorgorganisatie waarin digitale middelen net zo vanzelfsprekend zijn als andere hulpmiddelen. Waarbij we medewerkers blijven helpen om hun werk eenvoudiger en efficiënter te maken. Denk hierbij aan middelen die onnodige looproutes verminderen, sommige fysieke bezoeken vervangen of tijd besparen in de administratie. Belangrijk aandachtspunt daarbij is het blijven vergroten van de digitale vaardigheden van medewerkers. Zo bouwt Careaz aan een organisatie waarin medewerkers digitaal zekerder en vaardiger worden, zodat zij zich kunnen richten op wat het belangrijkste is: goede zorg verlenen en persoonlijke aandacht geven aan cliënten.

Beeldbellen en spraak gestuurd rapporteren
In 2025 onderzochten we hoe we met zorg op afstand het dagelijks leven van cliënten kunnen ondersteunen met behoud van persoonlijke contact. Bij cliënten die thuiszorg ontvangen en hiervoor in aanmerking komen, zijn we gestart met beeldbellen. We onderhouden het contact daarbij digitaal. Samen spreken we af welke zorg op afstand mogelijk is en op welk moment. De client houdt de regie en neemt contact wanneer hij of zij daar klaar voor is.

Daarnaast werkten we aan het verminderen van de administratieve last. Een belangrijke ontwikkeling hierin is spraak gestuurd rapporteren. Dit stelt medewerkers in staat om sneller verslag te doen, waardoor meer tijd vrijkomt voor directe zorg en aandacht. De eerste tests leverden waardevolle inzichten op. In 2026 starten we binnen Zorg Thuis met spraak gestuurd rapporteren.

Technologie voor meer bewegingsvrijheid
Leefcirkels en dwaaldetectie zorgen dat bewoners zich vrij kunnen bewegen, met behoud van veiligheid. Alleen wanneer het noodzakelijk is op basis van de Wet zorg en dwang, wordt aanvullende bakentechnologie ingezet. Slimme sloten geven cliënten extra privacy én zelfstandigheid.

Technologie voor rust en veiligheid in de nacht
Op Antoniushove en Rapenburgerhof werkten we aan nachtzorg die rust brengt en veiligheid verhoogt. Slimme sensoren maken het mogelijk om bewoners ’s nachts te volgen zonder hun slaap te verstoren. Medewerkers hoeven daardoor minder vaak de kamer binnen te gaan. Dit geeft meer nachtrust en beschermt de privacy.

Technologie voor meer zelfredzaamheid
Careaz test en gebruikt meerdere technologische oplossingen die de zelfredzaamheid vergroten. Zo testten we een slimme medicijndispenser. Deze dispenser helpt de bewoner om zelf medicijnen op het juiste moment in te nemen. De eerste ervaringen zijn positief: Bewoners ervaren meer overzicht en zelfstandigheid. In 2026 volgt een tweede proef op een andere locatie. Bij goede resultaten breiden we deze oplossing verder uit.

Wanneer een cliënt thuis al een slimme medicijndispenser gebruikt en verhuist naar onze woonzorglocatie, dan bekijken we of het zinvol is om het gebruik van dit hulpmiddel ook op de woonzorglocatie voort te zetten.

Technologische toepassing bij continentiezorg
Ook testten we hulpmiddelen voor continentiezorg. Deze technologie geeft medewerkers inzicht in het juiste gebruik van materialen en ondersteuningsmomenten. De eerste indruk is dat het systeem prettig werkt, maar dat bewoners met dementie extra rust en begeleiding nodig hebben. Verschillen in vaardigheden binnen de teams worden opgevangen door heldere overdracht en gerichte begeleiding. De volledige evaluatie volgt in 2026.

Telemonitoring en onderzoek naar slaappatronen
Binnen Zorg Thuis hebben we een onderzoek naar telemonitoring bij hartfalen uitgevoerd. Daarmee konden zorgteams de gezondheid van cliënten op afstand volgen en veranderingen sneller herkennen. Ook onderzocht een student Toegepaste Psychologie hoe smartwatches kunnen helpen om slaappatronen inzichtelijk te maken.

Blijvende ondersteuning in elk team
Voor direct advies en (zorg)technologische of digitale ondersteuning, beschikt sinds 2025 elk team over een getrainde kerngebruiker en is er een zo genoemde Tech Ambassadeur voor medewerkers op elke locatie beschikbaar. Medewerkers maken dankzij deze begeleiding vaker en makkelijker gebruik van al beschikbare (zorg)technologie en digitale mogelijkheden.

Niet elke technologische of digitale ondersteuning vraagt om inzet of kennis van de cliënt. Waar technologie wordt ingezet, met of door de cliënt, beschikken medewerkers over de juiste training om cliënten hierbij te ondersteunen. Ook is er op elke woonzorglocatie een (zorg)technologiekast aanwezig voor uitleen van materialen en is er een probeerservice waarmee teams hulpmiddelen in de praktijk kunnen testen.

Leren in een realistische omgeving
Careaz werkte in 2025 mee aan een initiatief om levensechte oefensituaties voor toekomstige zorgmedewerkers te realiseren. Op deze manier dragen wij bij aan goed en realistisch onderwijs en helpen we om een nieuwe generatie leerlingen vertrouwd te maken met zorgtechnologie. Wij doen dit in samenwerking met de TZA (Technologie & Zorg Academie Achterhoek).

Samen digitaal en technologisch vooruit in de Achterhoek
We werken actief samen met andere zorgorganisaties in de regio om inzet en ontwikkeling van (zorg)technologie en digitalisering te verbeteren en slimmer gebruik te maken van beschikbare kennis en ervaring. Zo zijn we aangesloten bij de coöperatie Technologie & Zorg Academie Achterhoek (TZA) en de Vereniging Digitalisering Zorg Achterhoek (VDZA).